و گاهى تزكيهء انسانها به پيامبر كه واسطه‌اى در وصول آن به ايشان است ، نسبت داده شده مثل آيات : ( تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها - 103 / توبه ) و ( يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ - 151 / بقره ) و گاه نيز تزكيه به عبارتى كه وسيلهء آن است منسوب شده . ( انجام تمام عبادات و رعايت كردن دستورات پيامبر ( ص ) همان است كه نتيجه‌اش تزكيه است و عمل به آنها انسانها را از آلودگى به شهوات و نفس امّاره باز مىدارد و رعايت مسايل اخلاقى نيز بر آن تزكيه مىافزايد لذا خداوند مىگويد : ( ذلِكَ أَزْكى لَهُمْ - 20 / نور ) و ( هُوَ أَزْكى لَكُمْ - 28 / نور ) يعنى : آن اعمال تزكيه كننده هستند و همين طور آيه : ( إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ - 45 / عنكبوت ) يعنى : نماز از آلودگى نفس جلو مىگيرد و در نتيجه تزكيه مىكند . ) مثل آيات : ( وَ حَناناً « 1 » مِنْ لَدُنَّا وَ زَكاةً - 13 / مريم ) و ( لِأَهَبَ لَكِ غُلاماً زَكِيًّا - 89 / مريم ) . يعنى : با خلقت و آفرينش تزكيه شده است . و اين در همان راهى است كه از برگزيدن انسانها ذكر كرديم و آن اينست كه بعضى از بندگانش را پاكيزه اخلاق و عالم قرار داده است نه با تعليم و تمرين بلكه به وسيله توفيق الهى همانطور كه تمام پيامبران و رسولان چنان هستند ، جايز است كه معنى دو آيه فوق يعنى مزكّى بودن در آغاز خلقت براى آن چيزى باشد كه وقوع آن از ناحيه آنها در آينده است نه در حال ، و معنى آن - سيتزكّى - است ( يعنى به زودى

--> اى عزيز ، تو مكتب‌ها را با انسانيت انسان و دين و شريعت را با پرورش تن و روح آدمى مقايسه كن و بكوش تا محتواى انديشه‌ات با گفتهء پيامبران تطبيق نمايد و از شهوت ، خشم ، حرص و ددمنشى و زر پرستى و ماده گرايى به حقيقت متوجّه شوى چرا كه ( الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ - 128 / اعراف ) . ( 1 ) قسمتى از آيهء 14 / مريم است كه با آيات قبلش چنين است : ( يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا وَ حَناناً مِنْ لَدُنَّا وَ زَكاةً وَ كانَ تَقِيًّا وَ بَرًّا بِوالِدَيْهِ وَ لَمْ يَكُنْ جَبَّاراً عَصِيًّا ) هان اى يحيى كتاب را با قدرت و استوارى بگير ، در طفوليّت او را مردانگى و والايش داديم و نيز مهربانى و پاكيزگى و او پرهيزگار بود با پدر و مادرش هم نيكوكار بود ، نافرمان و ستمگر نبود ، به هنگام تولّد و روزى كه مىميرد و روزى كه برانگيخته مىشود اسلام بر او بود ( يعنى ايمنى خاطر ) .